الف: مدل رفتاری دولت روحانی محافظه‌کاری رندانه است

وب‌سایت «الف» رفتار دولت حسن روحانی در مذاکره با آمریکا را «محافظه‌کاری رندانه و شترسواری دولا دولا» دانسته و از این که دولت در خبررسانی تعاملات صورت گرفته با مقامات آمریکایی «کج دار و مریز» رفتار می‌کند٬ انتقاد کرده است.

در این یادداشت آمده «دولت با زیرکی می‌کوشد امور را تلویحی و تدریجی پیش ببرد تا کمتر در معرض انتقادات باشد و از سویی بتواند با آرامش بیشتری موانع پیش رو را بردارد. یک تغییر تدریجی و تلویحی، واکنش‌های کمتری را برمی‌انگیزد و راه‌های توجیه را هم نمی‌بندد و البته همیشه فرصتی هم برای عقبگرد در اختیار می‌گذارد.»

متن کامل یادداشت با عنوان: دیپلماسی «اتفاقی»؛ محافظه کارانه یا سیاستمدارانه؟

صادق زیباکلام، از محافظه کاری دولت در مورد اتفاقی نامیدن دست دادن ظریف و اوباما انتقاد کرده است. اما آیا واقعاً دولت محافظه کاری می‌کند؟

«دست؛ ظریف؛ اوباما»؛ سه کلیدواژه‌ای ست که این روز‌ها علیرغم همهٔ جلب شدن توجهات به فاجعهٔ منا، توانست جنجالی سیاسی در کشور برپا کند. سفر امسال حسن روحانی به نیویورک تحت الشعاع فاجعهٔ خونبار منا، از کمترین توجه رسانه‌ای برخوردار شد؛ و حتی ناتمام نگذاشتن این سفر با وجود مصیبتی که بر سر ملت ایران آمد، موجی از انتقادات را موجب شد. در چنین وضعیتی، خبر دست دادن اتفاقی (؟!) ظریف و اوباما نگاه‌ها را کمی به سوی نیویورک برگرداند.

در کنار نگاه‌هایی که از قبل تر‌ها تصور تعامل ایرانی – آمریکایی قند در دلشان آب می‌کرد و نگاه‌هایی که آن را عبور از خط قرمزهای نظام می‌دانستند، می‌شد به این فکر کرد که چرا دولت مسئولیت کار انجام شده را نمی‌پذیرد و انتظار دارد همه باور کنند که اولین رودررویی یک مقام ایرانی با رئیس جمهور آمریکا بعد از ۳۷ سال، «اتفاقی» روی دهد؟ چطور در ۳۷ سال گذشته، از این اتفاقات نمی‌افتاد؟

این نوشتار، به مدح یا ذم دست دادن ظریف با اوباما نمی‌پردازد؛ گرچه در قبال آن بی‌موضع هم نیست؛ اما حرف اصلی‌اش در باب رویکرد دولت در قبال چنین اتفاقاتی ست. در حالی که اندیشهٔ دولت در زمینه سازی آغاز رابطهٔ ایران- آمریکا برای افکار سیاسی جامعه تقریباً شفاف است، اما دولت در خبررسانی تعاملات صورت گرفته با مقامات آمریکایی کج دار و مریز رفتار می‌کند. به گونه‌ای که خبر‌ها اول از سوی طرف آمریکایی منتشر می‌شود؛ بعد اخبار ضد و نقیض می‌رسد و تایید و تکذیب نمی‌شود و بعد باب توجیهات گشوده می‌شود و در ‌‌نهایت هم مخاطب بی‌طرف متوجه نمی‌شود چه شد!

برقراری رابطه با آمریکا در ایران مخالفان جدی دارد. مخالفانی که صرف نظر از همهٔ استدلال‌هایشان برای خط قرمز دانستن ایجاد این رابطه، حرف‌هایشان را مستند به نظرات رهبری می‌کنند و معتقدند تصمیم گیرندهٔ نهایی در این زمینه، ولی فقیه است و ایشان هم که بار‌ها صراحتاً مخالفت خود با این رابطه را علنی کرده‌اند.

تاکیدات رهبری در زمینهٔ تعامل با آمریکایی‌ها حاوی دو نکته است؛ اول موضوع مورد مذاکره: «ما فقط در قضیّهٔ هسته‌ای به دلایل مشخّصی که مکرّر هم این دلایل را ذکر کرده‌ایم، موافقت کردیم بروند مذاکره کنند؛ خب مذاکره کردند. بحمدالله مذاکره‌کنندگان ما هم در این عرصه خوب ظاهر شدند؛ امّا در عرصه‌های دیگر ما اجازهٔ مذاکره ندادیم و با آمریکا مذاکره نمی‌کنیم...»

و دوم در مورد سطح مذاکره: «در یک سال اخیر بخاطر مسائل حساس هسته‌ای و تجربه‌ای که مطرح شد انجام بشود، بنا شد مسئولان تا سطح وزارت خارجه تماس‌ها، نشست‌ها و مذاکراتی داشته باشند...»

روزی هم که خبر تماس تلفنی روسای جمهور ایران و آمریکا آمد؛ دولت آن را یک اتفاق نشان داد؛ درخواستی که ناگهانی و تصادفی از سوی طرف آمریکایی داده شد و این سو هم پذیرفت. بعد‌تر هم البته آنقدری که علنی شد، نشان داد که رهبری راضی نبودند: «برخی از آنچه در سفر نیویورک پیش آمد، به نظر ما بجا نبود.»

دولت یازدهم اما می‌خواهد قهرمان تعامل با دنیا باشد؛ می‌خواهد به همه ثابت کند که همه چیز با مذاکره پیش می‌رود و اگر در تعامل دولت‌های قبلی ایران با دولت‌های خارجی مشکلی بوده، ایراد از سیاست‌های دولت‌های سابق است. دولت یازدهم در مسیر این اثبات از کوتاه آمدن‌های متعدد برابر کارشکنی‌های عربستان هم نمی‌گذرد؛ اما در مقابل انتقادات در می‌ماند و در ‌‌نهایت هم بجای پاسخ به اعتراضات، ظریف را قهرمان ملی معرفی می‌کند تا یک تابوی روانی برای انتقاد از او به وجود آورد.

اوج تلاش‌های دولت برای جا انداختن مذاکره به سبک اعتدالی‌ها با دشمنان، تلاش برای حل مشکل رابطهٔ ایران و آمریکاست. دولت اگر بتواند رابطهٔ جمهوری اسلامی و ایالات متحده را برقرار کند، می‌تواند مدعی شود مذاکره به سبک اعتدالی جواب می‌دهد و از سویی اعتقادش مبنی بر دیدن دم کدخدا را هم عملی کرده است. یعنی صرف نظر از آنکه ما نظرات دولت را درست بدانیم یا غلط، او به آنچه می‌خواسته، رسیده است.

تبدیل مذاکرات ایران و ۱+۵ به مذاکرات ایران و آمریکا، خروج پرونده هسته‌ای از شورای عالی امنیت ملی و رساندن مذاکرات به سطح وزرای خارجه، قدم زدن دورهمی و البته اتفاقی ظریف و کری، حضور اتفاقی کری در محل اقامت ظریف، تماس تلفنی اتفاقی اوباما و روحانی، تمجید روحانی از رئیس جمهور آمریکا با وصف «باهوش و مودب»، دست دادن اتفاقی ظریف با اوباما و... همگی پی ریزی و عادی‌سازی ایجاد رابطه ایران و آمریکا است و اتفاقی بودن آن‌ها توجیهی نیست که اهل سیاست بتوانند بپذیرند. اتفاقاتی که از قضا همگی صرفاً در این دولت و باز هم از قضا همگی در راستای اعتقادات دولت یازدهم روی دهد!

شاید تصور شود این توجیه آوردن‌های دولت از این روست که نمی‌خواهد هزینهٔ اندیشه و عملکرد خود را بپردازد؛ و‌‌ همان طور که مورد انتقاد صادق زیباکلام قرار گرفت، محافظه کاری می‌کند. دولت البته در مواردی نشان داده که در دوگانهٔ بدست آوردن دل تندروهای اصلاح طلب و حرکت در چارچوب نظام،‌گاه به محافظه کاری می‌افتد و اینجا هم بی‌میل نخواهد بود هزینهٔ کمتری بپردازد؛ اما نکتهٔ اصلی ماجرا در این محافظه کاری دولت که او را به «اتفاقی قلمداد کردن دیپلماسی» می‌کشاند، این است که محافظه کاری‌اش یک محافظه کاری رندانه است؛ نه اینکه بتوان آن را در چارچوب معنای متداول «محافظه کاری» که در مذمت اهل سیاست به کار برده می‌شود، تعریف کرد.

دولت با زیرکی می‌کوشد امور را تلویحی و تدریجی پیش ببرد تا کمتر در معرض انتقادات باشد و از سویی بتواند با آرامش بیشتری موانع پیش رو را بردارد. یک تغییر تدریجی و تلویحی، واکنش‌های کمتری را برمی‌انگیزد و راه‌های توجیه را هم نمی‌بندد و البته همیشه فرصتی هم برای عقبگرد در اختیار می‌گذارد.

تصور کنید دولت ناگاه اعلام کند رئیس جمهوری اسلامی ایران با رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا در کاخ سفید دیدار خواهند کرد؛ بمب خبری ایجاد شده در پی اعلام چنین خبری و واکنش‌های احتمالی به آن را قیاس کنید با قدم قدم‌های دولت برای پی ریزی و عادی سازی رابطه ایران و آمریکا. دولت یازدهم با حرکت تندی که زیباکلام می‌پسندد، هیچ وقت موفق نخواهد شد؛ اما حالا با ترسیم یک فضای پلکانی، رسیدن به هدف اصلی را برای خود محال نمی‌بیند.

این مدل گرچه صادقانه نیست و با هوش متوسط سیاسی هم خلاف واقع بودنش را می‌توان دریافت، اما حداقل درصدی از احتمال موفقیت برای دولت ایجاد می‌کند. گرچه معلوم نیست دولت بتواند اعتماد از دست‌رفتهٔ حداقل بخشی از مردم را در پی اطلاع رسانی گنگ و قطره چکانی‌اش ترمیم کند یا خیر.

شترسواری دولا دولا بهترین توصیفی ست که می‌شود از رفتار دولت در این زمینه داشت و البته اهل سیاست نشان داده‌اند که این مدل شترسواری بر خلاف آن ضرب المثل معروف، در دنیای سیاست امکان‌پذیر است.
 

کاربر مهمان:محمد در تاریخ ۲۶ مهر ۱۳۹۴ :
اتفاقا"به اين موضوع نميشــود

اتفاقا"به اين موضوع نميشــود گفت:شترسواری دولا دولا ! وهمچنيـن نميشـودگفت:رنـدانــه! اين حركت دولت عيـن سيـاست است وبرخلاف عقيــده ي نويسنــده كه معتقــد است دولت اعتماد بخشی ازمردم را ازدست داده! دولت آقاي روحاني بطور يقيــن با اين سيـاست توانستـــه برطرفدارانش بيفزايـد...وهمــه ي كســانيكه مثــل اين نويسنــده فكرميكننـــد واقعـا" دراجتماع مردمي نيستنــد! وهيــچ اعتقادي به اراء مردم ندارنـد! اينان اصلا" مردم خود را نشناختــه اند!! آقاي احمدي نژاد با تمام گنــدي كه به اقتصـاد وسيـاست خارجي كشــور زد خود عاشق ودرآرزوي اين بود كه درتمام سفـرهائيكه به آمريكا كرد دولتمردان آمريكا وازجملـه رئيـس جمهوري وقت آمريكا آقاي بوش ويا همين آقاي اوباما بصورت اتفاقي دست به ســوي ايشـان درازميكردنـد كه اگرازآقاي احمــدي نژاد دعوت ميكردنـد، باشناختي كه ازايشـان هست او براي دست دادن با رئيـس جمهــورآمريكا به كاخ سفيــد هم مي رفتنـــد واين از نامــه هاي پي درپي ايشــان به روئسـاي جمهور آمريكا ونحوه رفتــارش كاملا" مشهــود است!
درخاتمه به نويسنــده اين مطلب يادآورميگردد:آقاي روحاني بخاطرحادثـه خونبار منـا سفرش را نيمــه كاره گذاشت واگر اين توقع از دولت هست كه بخاطر اين حادثــه كلا" ازاين سفرچشم ميپوشيــد! انتظاربي جايي است زيرا كشــور فقط بدست يكنفر كه نميگردد! مضافا"اگردولت يازدهــم دراين سفر توشــه اي بدست آورده، وحال كه همــه ي كشــورهاي جهـان براي ما توطئـه ميچيننــد ازكجا معلوم كه عربستــان براي پيشگيــري از موفقيت هاي رئيس جمهور ما توطئــه نكرده باشــد؟! واگردولت يازدهــم به موضوع كدخــدا اشاره كرد ومسيــر مذاكره را به مذاكره بيـن ايران وآمريكا افزايش داد ويا تقليل داد همگان وازجملــه من بيســواد هم ديديم كه حق با ايشــان(جناب رئيــس جمهــور روحاني) بوده...

ارسال نظر جدید

این مورد تنها در اختیار مدیران سایت بوده و برای عموم نمایش داده نمی شود.
Image CAPTCHA

www.digarban.com (2017)